BAKTERIE
- bakterie rozmnazaja sie przez podzial
- wymieniaja sie materialem genetycznym dzieki koniugacji (o tym pozniej)
- moga tworzyc kolonie
- sa kuliste, podluzne albo spiralne
- moga byc cudzozywne (heterotrofy), albo samozywne (autotrofy), albo oba naraz
Podzial ze wzgledu na wybarwianie sie fioletem:
- gram+ (trwale, bo maja gruba sciane)
- gram- (nietrwale, bo maja 2 blony, w tym 1 na wierzchu, i cienka sciane)
- gram0 (w ogole, to wyjatki)
Podzial ze wzgledu na pokrewienstwo:
- bakterie wlasciwe (Bacteria, bardziej prymitywne)
- archebakterie (Archaea, inny sklad niz zwykle, blizej spokrewnione z eukariontami, liczne sa wsrod nich ekstremofile, czyli hardcorowcy)
Podzial ze wzgledu na tolerancje tlenu:
- tlenowce (aeroby, lubia tlen)
- beztlenowce (anaeroby, nie lubia go)
- wzgledne (umieja z nim zyc)
- bezwzgledne (zdychaja od niego)
Budowa (od zewnatrz do wewnatrz):
- z bakterii moga, ale nie musza, wyrastac rzeski lub wici (ulatwiaja poruszanie sie)
- otoczka sluzowa (umozliwia laczenie bakterii w pakiety, ulatwia transport przez sliskosc, jest zapasem cukrow - glodna bakteria moze ja zjesc)
- sciana komorkowa (zwykle mureinowa, chroni komorke)
- blona komorkowa
- mezosomy (to nie organella, tylko pofaldowania blony, dzialaja jak mitochondria)
- gesta cytoplazma (wypelnia wnetrze komorki, sa w niej swobodne rybosomy 70S)
- u fotosyntetyzujacych sa tylakoidy (chromatofory, z grubsza to samo co w srodku chloroplastu)
- plazmidy (niskoczasteczkowe DNA otoczone blona, moze ich byc bardzo duzo)
- nukleoid (obszar w srodku komorki, w ktorym jest...)
- genofor (czyli koliste DNA bakterii)
- ori (miejsce w genoforze, gdzie rozpoczyna sie replikacja)
Koniugacja:
- bakterie moga sie polaczyc pilami plciowymi (czyli pomostami cytoplazmatycznymi) i przekazywac sobie plazmidy
- F+ (bakteria oddajaca plazmid)
- F- (bakteria otrzymujaca plazmid)
- F0 (oziebla bakteria, ktora nie koniuguje)
- HFR (wytwarza mase plazmidow, bo material plazmidu jest w genoforze - nazywa sie wtedy epison)
Role bakterii
- chorobotworcza (antybiotyki zabijaja bakterie)
- w lancuchu pokarmowym (jako destruenci)
- w krazeniu Azotu (uwalniaja go i wiaza)
- bakterie nitryfikacyjne wiaza (niektore sinice i bakterie brodawkowe)
- bakterie denitryfikacyjne uwalniaja (zubazaja glebe, sa wiec zle!)
Pozyskiwanie energii
- fotosynteza (dzieki chlorofilowi lub bakteriochlorofilowi, wspomaganemu przez karoten, fikocyjan i fikoerytryne)
- swiatlo wybija elektron
- donor (zazwyczaj woda, ale nie zawsze - cos zawierajace wodor) oddaje elektron (miejscu, skad wybito inny)
- jon wodoru (czyli proton) oddziela sie od donora i laczy z CO2
- z CO2 i wody powstaje ostatecznie zwiazek organiczny (np. glukoza) i woda
- chemosynteza (dzieki energii chemicznej, uzyskiwanej glownie dzieki utlenianiu roznych zwiazkow nieorganicznych)
- oddychanie (uwalnianie energii zawartej w zwiazkach organicznych, tez jest uwalniany elektron, ktory trafia do akceptora)
- tlenowe (proste zwiazki org. sa utlenione - tlen jest akceptorem, powstaje energia, CO2 i H2O)
- beztlenowe (nie ma tlenu)
- fermentacja (oddychanie beztlenowe, w ktorym akceptorem jest zwiazek organiczny)